Իշիաս (նստանյարդի բորբոքում). armeniamedicalcenter.am

Գոտկատեղում և ոտքերում հիվանդագին զգացողությունների պատճառ է նյարդային վերջույթների ճնշումը: Ճնշումը չի ախտահարում նստաներվը, սակայն կարող է լուրջ բարդություններ առաջացնել: Ցավը դիտվում է նյարդի ամբողջ ընթացքով և առաջացնում է հենաշարժական խանգարումներ:

Նստաներվը սկիզբ է առնում ողնաշարի գոտկային հատվածից և իջնում ստորին վերջույթներ՝   կոնքազդրային հատված, սրունքներ և ոտնաթաթեր։

Հիվանդությունն անվանում են նյարդաբորբ (իշիաս)։ Այն մեծ տարածվածություն ունի աշխարհի ամբողջ բնակչության շրջանում։

Ախտանշանները

• Գոտկատեղի, ազդրերի, սրունքների, ոտնաթաթերի թմրածություն,
• զգացողության իջեցում,
• մարմնի վերոնշյալ մասերում մկանների թուլություն,
• ողնաշարի ստորին շրջանում՝ այտուցվածություն,
• ոտքերում՝ պարեսթեզիաներ, ոտնաթաթերի քրտնոտություն,
• ջերմության բարձրացում,
• մաշկի գրգռվածություն,
• խանգարվում են նաև մարսողությունը, միզարձակումը,
• արյան մեջ բարձրանում է հեմոգլոբինը:

Ախտաբանությունը հանկարծակի առաջանում է տրավմայի հետևանքով: Այլ դեպքերում հիվանդությունը զարգանում է դանդաղ։

Ամենակարևոր ախտանշանը տարբեր բնույթի ցավն է՝ ծակող, գնալով աճող կամ կտրուկ սպազմով, կոտրատվածության զգացումով և այլն, ոտնաթաթերում այրոցով, փոքր կոնքի շրջանում՝ ծանրության զգացումով:

Հաճախ դիտվում է նյարդի միակողմանի ճնշում, երբեմն՝ երկկողմանի:

Ցավից բացի բուժառուն գանգատվում է նաև․

• մի դիրքում երկար մնալու դժվարությունից,
• ստորին վերջույթների շարժունակության խանգարումից,
• զգացողության կորստից և մկանային թուլությունից,
• ինքնազգացողության վատացումից։

Նպաստող գործոնները

• Օստեոխոնդրոզ և միջողային սկավառակների դիսֆունկցիա առաջացնող ողնաշարի այլ խնդիրներ,
• միջողային սկավառակների ճողվածքի ճնշում նստաներվի վրա,
• բնակչության գրեթե 90 տոկոսը տառապում է ողնաշարային խողովակի ստենոզով, որը նստաներվի ճնշման պատճառ է,
• միջողային սկավառակի տեղաշարժ՝ տրավմայի հետևանքով,
• ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածությյուն, որն առաջացնում է մկանային լարվածություն և սպազմ (հաճախ նստատեղում) , ինչը կոչվում է տանձաձև մկանի համախտանիշ,
• նյարդային վերջույթների շրջանում՝ ոսկրերի վնասում։

Նստաներվի բորբոքում կարող է առաջանալ վարակիչ հիվանդությունների բարձիթողի փուլում (տուբերկուլոզ, թոքաբորբ, գրիպ), գերսառեցման արդյունքում:

Նպաստող գործոններից են հորմոնալ խանգարումները (շաքարային դիաբետ, հիպոթիրեոզ, խպիպ, ճարպակալում), աուտոիմուն խանգարումները: Նորագոյացությունները ևս աճման արդյունքում կարող են նյարդի ճնշման պատճառ դառնալ:
Նստաներվի խնդիրների առաջացման մեջ դեր ունեն նաև մասնագիտական գործոնը, քիմիական նյութերի ազդեցությունը, որոշակի դեղերի օգտագործումը, վնասակար սովորությունները (ալկոհոլի օգտագործումը, ծխելը), նստակյաց ապրելակերպը:

Բարդությունները

Ուշ շրջանում կարող են դիտվել.

• մկանների ատրոֆիա,
• օստեոպորոզ,
• փոքր կոնքի օրգանների դիսֆունկցիա,
• կանանց մոտ գինեկոլոգիական խնդիրներ,
• ստամոքս-աղիքային խանգարումներ,
• մասնակի կամ լրիվ կաթված։

Ախտորոշումը

Անհրաժեշտ է նյարդաբանի, թերապևտի, օրթոպեդի խորհրդատվություն:

Հիվանդի զննումից հետո նշանակվում են հետևյալ հետազոտությունները.

• ռենտգեն հետազոտություն, որը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերել դիստրոֆիկ-դեգեներատիվ փոփոխությունները (սպոնդիլոլիսթեզ, օստեոխոնդրոզ, ուռուցքի առկայություն, ախտաբանական աճեր)
• hամակագչային տոմոգրաֆիա, մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա. օգնում են տեսնել ամենափոքր շեղումներն անգամ,
• լաբորատոր հետազոտություններ (արյան ընդհանուր և կենսաքիմիական):

Բուժումը

Նշանակվում է դեղորայքային բուժում, ֆիզիոթերապևտիկ միջամտություններ, բուժական մարմնամարզություն, մերսում:
Որոշ դեպքերում անհրաժեշտ է նաև վիրահատական միջամտություն:

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ